
- Kreu
- Baza e njohurive
- Fjalor i termave të pronës
Baza e njohurive · Fjalor
Fjalor i termave të pronës
29 terma që hasni në dokumentet e pronës në Shqipëri, secili i shpjeguar në një ose dy fjali me ligjin ose tarifën përkatëse, të verifikuara më 18 nëntor 2026: pesë kanë udhëzuesin e tyre të plotë, 24 përkufizohen në këtë faqe.
Përgatiti Fedir Alpatov
Aktet noteriale, ekstraktet e kadastrës dhe njoftimet e shitjes përdorin terma që shumëkush i njeh nga emri, por jo nga përmbajtja ligjore. Për secilin term më poshtë jepen përkufizimi i saktë, ligji ose vendimi që e rregullon dhe, kur ekziston, udhëzuesi që e trajton në detaje. Me listën e kontrollit të pronës shihni cilat nga këto dokumente i duhen blerjes suaj.
Terma me udhëzues të plotë
Pesë fjalët që blerësi has të parat, secila me faqen e vet.
- ASHK · Agjencia Shtetërore e Kadastrës
- Regjistri publik që tregon kush zotëron çfarë. Ligji 111/2018 e krijoi duke bashkuar regjistrin e pronave, agjencinë e legalizimit ALUIZNI dhe AITPP-në, ndaj që nga viti 2019 titujt e pronësisë, dosjet e legalizimit dhe harta kadastrale ndodhen në një vend.
- Baza ligjore: Ligji 111/2018 · Më gjerësisht
- Kartela e pasurisë
- Fleta e regjistrit për një pronë të vetme: të dhënat e saj (Seksioni A), pronari dhe mënyra si e ka fituar (B), të drejtat e të tretëve (C) dhe çdo gjë që bllokon shitjen (D). Një kopje kushton 1.500 lekë.
- Baza ligjore: VKM 782/2020; tarifa: VKM 462/2025 · Më gjerësisht
- Kontrata e porosisë · kontrata për një apartament në ndërtim
- Kontrata që blerësi nënshkruan me ndërtuesin për një apartament që ende nuk është ndërtuar. Deri në regjistrimin përfundimtar të ndërtesës, kjo kontratë është gjithçka që blerësi zotëron, ndaj siguria varet nga këstet e pagesës dhe kushtet e dorëzimit që ajo përcakton.
- Më gjerësisht
- NIPT / NUIS · numri i identifikimit të biznesit
- Dy emra për të njëjtin numër, që një biznes shqiptar e merr një herë, në regjistrim: regjistri e quan NUIS, faturat dhe tatimet NIPT. Blerësi e has kur verifikon një ndërtues; blerësi privat nuk ka nevojë për të.
- Baza ligjore: Ligji 9723/2007 · Më gjerësisht
- Zona kadastrale
- Njësia territoriale e numëruar mbi të cilën ndërtohet regjistri i pronave. Çdo numër pasurie fillon me numrin e zonës së vet, dhe çmimet e referencës të shtetit caktohen sipas zonës.
- Baza ligjore: Ligji 111/2018 · Më gjerësisht
Dokumente dhe ekstrakte
Çfarë porosisni, nënshkruani ose merrni.
- Certifikata e pronësisë
- Ekstrakt i ASHK-së që tregon kush është pronari i regjistruar, me identifikuesit e pronës. Kushton 3.000 lekë; bashkë me kartelën (1.500 lekë) dhe verifikimin online të statusit juridik (1.000 lekë), tre kontrollet standarde kushtojnë 5.500 lekë.
- Baza ligjore: VKM 462/2025 · Më gjerësisht
- Harta treguese · harta treguese e pasurisë
- Ekstrakti i hartës kadastrale që tregon ku ndodhet pasuria dhe kufijtë e saj. Noteri e bashkëlidh me aktin, së bashku me kartelën e pasurisë.
- Baza ligjore: Ligji 110/2018 · Më gjerësisht
- Akt noterial
- E vetmja formë në të cilën shitja e një prone në Shqipëri është e vlefshme. Noteri verifikon pronësinë e shitësit në regjistrin elektronik, akti përcakton si paguhet çmimi, dhe blerësi që nuk lexon shqip e nënshkruan bashkë me një përkthyes zyrtar.
- Baza ligjore: Ligji 110/2018 për noterinë · Më gjerësisht
- Kontratë paraprake
- Premtimi noterial për të blerë dhe për të shitur para aktit, që fikson çmimin, datën dhe kaparin. Paguani mbi të vetëm pasi të keni verifikuar kartelën e pasurisë.
- Baza ligjore: Kodi Civil; Ligji 110/2018 · Më gjerësisht
- Prokurë
- Autorizim noterial që dikush tjetër të nënshkruajë në emrin tuaj. Akti duhet të shënojë datën, objektin, vlefshmërinë dhe afatin e prokurës dhe t'i bashkëlidhë një kopje, ndërsa kadastra regjistron dokumentin e identitetit të përfaqësuesit.
- Baza ligjore: Ligji 110/2018, neni 99(2), 102(1) · Më gjerësisht
- Përkthyes zyrtar
- Përkthyesi që ia përkthen aktin blerësit që nuk lexon shqip dhe e nënshkruan edhe vetë.
- Baza ligjore: Ligji 110/2018 · Më gjerësisht
- Leje ndërtimi
- Leja që i duhet ndërtuesit para se të nisë punimet, e lëshuar përmes sistemit e-Leje. Nuk arritëm të konfirmojmë një kërkim publik online për lejet, ndaj kërkojini ndërtuesit numrin e lejes dhe konfirmojeni në bashki.
- Më gjerësisht
- Leje përdorimi
- Leja me të cilën një ndërtesë e përfunduar mund të përdoret. Kërkojeni për çdo ndërtesë të përfunduar, sidomos për një ndërtesë të vjetër në vijën e plazhit të Durrësit, ku tërmeti i vitit 2019 shkaktoi dëmet më të rënda.
- Më gjerësisht
Të drejta, barrë dhe tokë
Çfarë mund të rëndojë titullin e pronësisë dhe mbi çfarë lloj toke ndodhet prona.
- Hipotekë
- Barra e kredidhënësit mbi pronën, e regjistruar në Seksionin D të kartelës; duhet të hiqet para se të paguani. Një banesë e legalizuar mund të ketë edhe hipotekë ligjore derisa çmimi i truallit të paguhet plotësisht.
- Baza ligjore: VKM 782/2020; Ligji 20/2020, neni 22(10) · Më gjerësisht
- Kapar
- Shuma që paguhet në llogari të çmimit për të siguruar kontratën. Nëse tërhiqet blerësi, e humbet; nëse tërhiqet shitësi, e kthen dyfish.
- Baza ligjore: Kodi Civil, nenet 601–602 · Më gjerësisht
- Legalizim (ALUIZNI) · ligjërimi i ndërtimeve pa leje
- Procesi që e fut në regjistër një ndërtesë pa leje, nëse ajo shfaqet në ortofoton kombëtare të marrë para Ligjit 20/2020; përjashtohen ndërtesat në vijën bregdetare ose ato që dëmtojnë infrastrukturën kryesore. ALUIZNI ishte agjencia që e drejtonte, derisa u bashkua me ASHK-në në vitin 2019.
- Baza ligjore: Ligji 20/2020, nenet 17–18, 21–22 · Më gjerësisht
- Truall
- Tokë e regjistruar për ndërtim, në dallim nga toka bujqësore. Një i huaj mund të blejë truall kur investimi i planifikuar mbi të arrin të paktën trefishin e vlerës së truallit.
- Baza ligjore: Ligji 7980/1995, neni 5 · Më gjerësisht
- Tokë bujqësore
- Toka bujqësore, pyjet, livadhet dhe kullotat: një person i huaj nuk mund t'i zotërojë, por mund t'i marrë me qira deri në 99 vjet.
- Baza ligjore: Ligji 8337/1998, neni 4 · Më gjerësisht
- AMTP (Akti i Marrjes së Tokës në Pronësi)
- Akti administrativ me të cilin, para ligjit 20/2020, organet e ndarjes së tokës bujqësore pas vitit 1991 kaluan tokën shtetërore në pronësi të subjekteve private. Një AMTP i paregjistruar regjistrohet vetëm nëse përfituesi ka qenë i legjitimuar dhe toka në kohën e lëshimit nuk ka qenë truall, vepër e infrastrukturës publike, rërë bregdetare, plazh ose sipërfaqe ujore; blini tokë të tillë vetëm pasi të jetë në regjistër.
- Baza ligjore: Ligji 20/2020, neni 4(2), 7 · Më gjerësisht
- Regjistrim përfundimtar · regjistrimi i ndërtesës së re
- Regjistrimi i një ndërtese të përfunduar në ASHK, pas të cilit çdo apartament merr kartelën e vet të pasurisë. Tarifa është 8.000 lekë; para tij, blerësi i një apartamenti në ndërtim ka vetëm një kontratë.
- Baza ligjore: VKM 462/2025 · Më gjerësisht
Çmime, tarifa dhe taksa
Shifrat që përdor shteti dhe ato që paguan blerësi.
- Çmimi i referencës
- Çmimi zyrtar për m² sipas zonës, i caktuar me VKM 132/2018, që shteti përdor për taksat; për apartamentet në Durrës është 67.500 lekë për m². Nëse kontrata shënon një çmim më të ulët, tarifa e noterit llogaritet mbi çmimin e referencës.
- Baza ligjore: VKM 132/2018 · Më gjerësisht
- Tarifa noteriale · tarifat noteriale për shitjen e pronës
- Tarifa e noterit për një shitje: 0,35% e vlerës së kontratës deri në 6.000.000 lekë, që zbret në 0,23% mbi 100.000.000 lekë, rreth 300–333 euro për një apartament 100.000 euro.
- Baza ligjore: Urdhri i Ministrit të Drejtësisë nr. 279/2012, i ndryshuar në vitin 2020 · Më gjerësisht
- Taksa e ndikimit në infrastrukturë
- Taksë vendore mbi ndërtimet e reja që e paguan investitori dhe e mbledh organi që lëshon lejen e ndërtimit: 4 deri në 8 për qind të çmimit të shitjes për m² për banesat dhe njësitë tregtare që ndërton një shoqëri ndërtimi, 0,5 për qind e vlerës së investimit për ndërtesat në proces legalizimi. Blerësi e has brenda çmimit të një ndërtimi të ri ose në dosjen e legalizimit.
- Baza ligjore: Ligji 9632/2006, neni 27 · Më gjerësisht
- Taksa e ndërtesës · taksa vjetore mbi banesën
- Taksa vjetore për një ndërtesë banimi: 0,05% e vlerës së saj, ku vlera është çmimi i referencës për m² shumëzuar me sipërfaqen, rreth 74 euro në vit për një apartament 60 m² në qendër të Tiranës.
- Më gjerësisht
- Rivlerësim
- Përditësimi i vlerës së regjistruar të një prone. Deri më 31 dhjetor 2026 pronari mund ta rivlerësojë pronën me 5% tatim mbi diferencën e vlerës, në vend që të paguajë 15% mbi fitimin në një shitje të mëvonshme.
- Baza ligjore: Njoftimi i ASHK-së, 24.02.2026 · Më gjerësisht
Regjistra, portale dhe leje qëndrimi
Ku bëhen verifikimet dhe për çfarë mund të aplikojë pronari.
- QKB · Qendra Kombëtare e Biznesit
- Regjistri i shoqërive tregtare shqiptare, ku NUIS-i i një ndërtuesi verifikohet falas.
- Më gjerësisht
- e-Albania
- Portali online i shtetit, ku porositen ekstraktet e kadastrës dhe aplikohet për leje qëndrimi (shërbimi 15308, brenda 30 ditëve nga hyrja në Shqipëri).
- Më gjerësisht
- Leje qëndrimi
- Leja për të qëndruar më gjatë se 90 ditët pa vizë brenda 180 ditëve. Mund të aplikojë pronari i një prone, ose bashkëpronari i gjysmës së saj: deri në një vit, e rinovueshme, pa vlerë minimale të pronës; nuk jep të drejtë pune.
- Baza ligjore: Ligji 79/2021, neni 84 · Më gjerësisht
- Certifikatë regjistrimi · për shtetasit e BE-së
- Dokumenti që merr shtetasi i një vendi të BE-së pasi regjistrohet online brenda tre muajve nga mbërritja: që nga Ligji 43/2025, ai mund të qëndrojë më shumë se tre muaj pa leje qëndrimi, nëse ka mjete të mjaftueshme dhe sigurim shëndetësor.
- Baza ligjore: Ligji 79/2021, neni 33/1, i shtuar me Ligjin 43/2025 · Më gjerësisht
Pyetje dhe përgjigje
Një kartelë e pasurisë e lëshuar në ditët e fundit: Seksioni B tregon nëse shitësi e zotëron atë që shet, Seksioni D nëse diçka e bllokon shitjen.
Dy gjëra. Si fjalë në kartelë, hipoteka është një barrë mbi pronën në favor të kredidhënësit. «Hipoteka» ishte edhe emri i përditshëm i regjistrit të vjetër të pronave (ZRPP), të cilin ASHK e zëvendësoi në vitin 2019.
Është paradhënie me pasoja ligjore: nëse tërhiqet blerësi, e humbet; nëse tërhiqet shitësi, e kthen dyfish (Kodi Civil, nenet 601–602). Në kontratën paraprake shkruajeni qartë si kapar.
Burimet
Çdo shifër në këtë faqe vjen nga një prej këtyre burimeve, lexuar në datën e treguar.
- Law No. 9632/2006 «Për sistemin e taksave vendore», consolidated (Art. 27, infrastructure impact tax). Agjencia për Mbështetjen e Vetëqeverisjes Vendore (lexuar 2026-11-18)
- VKM No. 782 of 7.10.2020 on the models of cadastral acts (the six sections of the kartela). ASHK, 2020-10-07 (lexuar 2026-11-06)
- VKM No. 462 of 31.07.2025 on ASHK service fees. ASHK, 2025-07-31 (lexuar 2026-10-19)
- Law No. 110/2018 «Për noterinë». Official text, 2018-12-20 (lexuar 2026-09-09)
- Civil Code of the Republic of Albania (Law 7850/1994, consolidated), Art. 601–602 «Kapari». WIPO Lex (lexuar 2026-11-06)
- Law No. 20/2020 «Për përfundimin e proceseve kalimtare të pronësisë». FAOLEX (lexuar 2026-10-19)
- Law No. 79/2021 «Për të huajt», consolidated as amended by Law 43/2025. State Police (ASP), 2025-06-26 (lexuar 2026-11-06)